و بيهوده‌گو . خيرگاه ( xayr - g h ) ا . پ . اندرونى و درون خانه . خيرگى ( xiragi ) ا . پ . خودسرى و خود رائى . و كينه و دشمنى و بدخواهى . و تاريكى و ظلمت و سياهى . و خيرگى چشم : تاريكى چشم و روز كورى آن . خيرمال ( xayr - m l ) ص . پ . خوش عاقبت و خوشبخت . خير مقدم ( xayr - maqdam ) پ . كلمهء تهنيت كه در ورود كسى مىگويند يعنى خوش‌آمدى . خيرو ( xiru ) ا . پ . خطمى و خبازى و گل خطمى و گل هميشه بهار . خيروان ( xirv n ) ا . پ . نام قديم شيروان و مولد خاقانى . خيره ( xire ) ا و ص . پ . بدخواه . و بدانديش و نابكار و ستيزه‌جو و بىپروا و جنگجو و آزرده و غضب آلود و سركش و لجوج و خود راى و متحير و خودسر و متمرد و گستاخ و شوخ و بىشرم و بىآزرم و بيحيا و ناهموار و هرزه و سخن ناشنو . و غبارى كه در پيش چشم پديد آيد . و رند و شجاع و دلير . و بيهوده و بىسبب و بىتقريب . و خالى . و تنبل . و بسيار و غلبه . و تعجب و شگفت بسيار . و حيران و سرگشته . و فرومانده . و آشكارا و هويدا . و تيره و تاريك . و عضوى كه بخواب رفته باشد . و گل هميشه بهار . و خيره چشم رفتن : چشم را نيم باز كرده راه رفتن . و بىپروا و بىملاحظه حركت كردن . و خيره كردن : حيران و سرگردان كردن . خيره خند ( xire - xand ) ص . پ . آنكه بدون جهة مىخندد . خيره خير ( xire - xir ) ا و ص . پ . خير خير . خيره چشم ( xire - cacm ) ص . پ . تاريك چشم . و بىپروا . خيره دارى ( xire - d ri ) ا . پ . حماقت و ابلهى . خيره دست ( xire - dast ) ص . پ . سركش و متمرد و گستاخ و بىوقوف . خيره راى ( xire - r y ) ص . پ . بىادراك فرومايه . خيره روى ( xire - ruy ) ص . پ . بىشرم و بىحيا . خيره سر ( xire - sar ) ص . پ . احمق و ابله و بىعقل و غلط كار . و خودسر و گستاخ . خيره سرى ( xire - sari ) ا . پ . تمرد و خودسرى و گستاخى . خيره شير ( xire - cir ) ص . پ . خشم آلود و غضبناك . خيره كش ( xire - koc ) ا و ص . پ . بىباك و ظالم و آنكه بدون جهة و بطور بىرحمى بكشد . و معشوق . و آزار كنندهء مردم ضعيف و بىنوا . خيره كوش ( xire - kuc ) ا و ص . پ . زبون و ناتوان . و عاشق . خيره نگاه ( xire - neg h ) ص . پ . خيره چشم . خيرى ( xayr ) و ( xir ) ص . ع . رجل خيرى : مرد نيكو و گزيدهء بسيار خير . و كذا : رجل خيرى . خيرى ( xir ) ص . ع . زن نيكو و گزيدهء بسيار خير . يق : امراة خيرى . خيرى ( xiri ) ا . پ . صفه و ايوان و طاق و رواق . و رنگ سرخ . و خبازى . و يك نوع گلى كه داراى چندين نوع است يكى از آنها سياه رنگ است و آن را خيرى خطائى گويند و ديگرى بنفش كه خيرى مير دينى و خيرى هفت رنگ نامند و يكى ديگر سفيد و سرخ و صحرائى است و خيرى خزامى گويند و نوع ديگر زرد است و آن را خير شيرازى نامند و گل هميشه بهار همان است . خيرى ( xiriyy ) ص . ع . منسوب بخير . خيرى ( xiriyy ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - يك قسم گلى كه داراى چند قسم است و بيشتر بر خيرى زرد كه گل هميشه بهار باشد اطلاق كنند . و خيرى البر خيرى خزامى را گويند . خيرى ( xayyeri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نيكوكارى بسيار . خيريت ( xayriyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوبى و بهبودى و سلامت و عافيت و خلاصى و رستگارى و امنيت . خيز ( xiz ) ا . پ . - بىصبرى و ناشكيبائى . و مستى كبوتر ماده در وقت نشاط نر . و جست . و رقص . و حمله و هجوم و يورش . و جنبش و موج . و لطمه . خيز ( xiz ) ص . پ . بيدار شونده . و انگيزنده . و نماينده . و خيزنده و برخيزنده و جهنده و رقصنده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند سحرخيز : كسى كه هميشه وقت سحر برخاسته و بيدار مىگردد . و شب‌خيز : كسى كه مدت شب بيتوته نمىكند و بيدار مىماند . و فتنه‌خيز : فتنه‌انگيز و مهيج هنگامه و غوغا . خيزاب ( xiz b ) ا . پ . كوهه و موجهء آب . خيزان ( xiz n ) ا و ص . پ . جهنده . و موج . و ريشه‌اى كه بهر طرف پنجه انداخته باشد . خيزانيدن ( xiz nidan ) ف م . پ . خيزيدن كنانيدن و برخاستن فرمودن .